Ventileren

Ventileren met warmteterugwinning, zonder luchtkanalen

Door Jawotherm NederlandBijgewerkt op 7 minuten lezen

Slaapkamer met een SIKUSPHERE ventilatie-unit hoog aan de buitenmuur

Het korte antwoord

Een decentrale ventilatie-unit met warmteterugwinning zit per kamer in de buitenmuur. Hij wisselt elke 70 seconden tussen afzuigen en aanvoeren; een keramische kern slaat de warmte van de afgevoerde lucht op en geeft die af aan de verse lucht. Zo blijft tot 90% van de warmte binnen, zonder luchtkanalen door het huis.

  • Per ruimte een unit door de buitenmuur, zonder luchtkanalen
  • Wisselt elke 70 seconden tussen afzuigen en aanvoeren, warmtebehoud tot 90%
  • SIKUSPHERE 160: vanaf 1,7 W en vanaf 10 dB(A) op 1 meter
  • De SIKUSPHERE 160 staat in de BCRG-databank en telt mee voor BENG

Waarom ventileren bij verduurzamen hoort

Een oud huis ventileert vanzelf, door kieren en naden. Dat kost warmte, maar het houdt de lucht ook droog. Zodra u isoleert en kieren dicht, stopt die toevallige ventilatie. Het vocht van koken, douchen, wassen en ademen blijft binnen.

Het gevolg kent iedereen: beslagen ramen, een muffe geur, zwarte plekken in de hoek van de badkamer. Ventileren is daarom de tweede stap van het stappenplan, direct na het beperken van het verlies.

De vraag is hoe u ventileert zonder de warmte die u net heeft bespaard weer naar buiten te blazen. Het antwoord is warmteterugwinning.

Hoe een unit per kamer werkt

Een decentrale ventilatie-unit is een buis door de buitenmuur, met een ventilator, een filter en een kern van keramiek. De unit werkt in twee cycli van elk 70 seconden:

  1. Afzuigen. De warme, vochtige lucht uit de kamer gaat naar buiten. Onderweg warmt die lucht de keramische kern op.
  2. Aanvoeren. De ventilator draait om en haalt verse buitenlucht binnen. Die stroomt door de warme kern en neemt de opgeslagen warmte mee de kamer in.
Doorsnede van een woning met twee ventilatie-units: een blauwe pijl voor aangevoerde lucht en een rode pijl voor afgevoerde lucht
Verse lucht naar binnen (blauw), gebruikte lucht naar buiten (rood).

Zo blijft bij de SIKU units tot 90% van de warmte binnen. De kern houdt ook vocht vast, waardoor de luchtvochtigheid tussen 40% en 60% blijft. Is het buiten warmer dan binnen, dan werkt het systeem andersom en houdt het de warmte juist buiten.

Omdat elke kamer zijn eigen unit heeft, zijn er geen luchtkanalen door het huis nodig. Dat maakt het geschikt voor bestaande woningen, waar kanalen aanleggen een verbouwing is.

De modellen

SIKUSPHERE 160SIKUSPHERE 100Twin Fresh Comfo
Voor ruimtes totcirca 25 m²circa 15 m²circa 50 m²
Luchtdebiettot 50 m³/uurtot 30 m³/uurmax. 50 m³/uur
Warmteterugwinningtot 93%tot 81%tot 94%
Stroomverbruikvanaf 1,7 Wvanaf 1,8 W
Geluid op 1 metervanaf 10 dB(A)vanaf 30 dB(A)
Muuropening180 mm120 mmbuis van 150 mm
Minimale muurdikte32 cm32 cm29 cm

Opgave van SIKU. Met warmteterugwinning, dus in de wisselende stand, verplaatst de SIKUSPHERE 160 tot 25 m³ per uur en de 100 tot 15 m³ per uur. Vergelijk de modellen op jawotherm.nl.

BENG en de BCRG-databank

Bij nieuwbouw en grote renovaties moet de energieprestatie worden aangetoond met een berekening volgens NTA 8800, de BENG-berekening. Een adviseur mag daarin alleen met de werkelijke prestaties van een product rekenen als die onafhankelijk zijn gemeten en vastgelegd.

De SIKUSPHERE 160 staat in de BCRG-databank, onder code 20250392GK. De prestaties zijn gemeten door Peutz volgens EN 13141-8. Gemeten: een warmteterugwinrendement van 78,9%, een referentiedebiet van 39,6 m³ per uur en een opgenomen vermogen van 4,95 watt. Daardoor mag een EPA-adviseur of bouwkundige de unit meenemen in de berekening. Bekijk de verklaring op jawotherm.nl.

Het gemeten rendement (78,9%) is lager dan de opgave van de fabrikant (tot 93%). Dat is normaal: de norm meet onder vaste, strengere omstandigheden. Voor een berekening telt de gemeten waarde.

Plaatsing en onderhoud

De unit gaat door een ronde opening in een buitenmuur. Aan de binnenkant ziet u een vlak paneel, buiten een kap. De bediening gaat met een afstandsbediening of op de unit zelf, en tegen een meerprijs met wifi via een app.

Het onderhoud is beperkt. De filters maakt u schoon met water of de stofzuiger; een rood lampje geeft aan wanneer het tijd is, ongeveer elke drie tot vier maanden. Nieuwe G3 filters kosten € 15,00 per set, een F7 filter tegen fijnstof en pollen € 35,00, inclusief btw.

De grenzen

  • U heeft per ruimte een unit en een boring in de buitenmuur nodig.
  • De buitenmuur moet dik genoeg zijn: vanaf 32 cm voor de SIKUSPHERE. Een dunnere muur kan worden opgedikt.
  • Ventilatie lost geen bouwkundig vocht op. Komt het vocht door een lekkage, optrekkend vocht of een doorslaande muur, dan moet dat eerst worden verholpen.
  • Een kamer zonder buitenmuur kan geen eigen unit krijgen.

Past het bij uw huis? Lees meer over SIKU ventilatie of vraag advies over het aantal units.

Veelgestelde vragen

Vragen over dit onderwerp

Meer vragen en antwoorden vindt u op jawotherm.nl.

Waarom moet ik ventileren als ik isoleer?

Een goed afgedicht huis laat vocht en vervuilde lucht niet meer vanzelf weg. Zonder ventilatie loopt de luchtvochtigheid op en kan schimmel ontstaan. Ventilatie met warmteterugwinning ververst de lucht zonder dat de warmte mee naar buiten gaat.

Telt decentrale ventilatie mee in de BENG-berekening?

De SIKUSPHERE 160 wel. Die staat in de BCRG-databank (code 20250392GK), gemeten door Peutz volgens EN 13141-8, met een warmteterugwinrendement van 78,9%. Daardoor mag de unit worden meegenomen in de berekening volgens NTA 8800.

Wat zijn de nadelen van decentrale ventilatie?

U heeft per ruimte een unit en een opening in de buitenmuur nodig: 120 mm voor de SIKUSPHERE 100 en 180 mm voor de SIKUSPHERE 160. De muur moet vanaf 32 cm dik zijn (een dunnere muur kan worden opgedikt) en de filters moet u af en toe reinigen.

Helpt ventilatie tegen schimmel?

Ja, zolang de schimmel komt door te weinig ventilatie. Komt het vocht door een lekkage, optrekkend vocht of een doorslaande muur, dan moet u eerst dat probleem oplossen.

Liever advies voor uw eigen huis?

Jawotherm Nederland rekent vrijblijvend met u mee: welke kamers, welk vermogen en in welke volgorde. Bereikbaar maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 18.00 uur.