Stappenplan

Huis verduurzamen: in welke volgorde pakt u het aan?

Door Jawotherm NederlandBijgewerkt op 9 minuten lezen

Vrijstaand huis met zonnepanelen op het dak in een groene omgeving

Het korte antwoord

Begin bij het verlies: isoleer de spouwmuur, het dak, het glas en de vloer en dicht de kieren. Regel daarna de ventilatie, want een dicht huis ventileert niet meer vanzelf. Kies dan pas een warmtebron zonder gas, zodat die niet groter wordt dan nodig. Sluit af met zonwering, een regeling per kamer en, als het kan, zonnepanelen. De volgorde ligt niet vast: doe een stap als u toch al iets aan het huis doet.

  • Volgorde: isoleren, ventileren, warmtebron, zomer, regelen
  • Twee van de drie Nederlandse woningen zijn nog niet goed geïsoleerd (Milieu Centraal)
  • Van geen naar goede isolatie scheelt ongeveer € 1.600 per jaar (Milieu Centraal, hoekwoning)
  • Met de verwarmingstest ziet u of uw huis klaar is voor een warmtepomp

Waarom de volgorde telt

Verduurzamen begint bijna nooit bij de verwarming. Een nieuwe installatie in een huis dat warmte lekt, moet groter zijn dan nodig en verbruikt meer dan nodig. Draait u het om, dan wordt elke volgende stap kleiner en goedkoper. Milieu Centraal zegt het zo: hoe minder warmte of koeling u nodig heeft, hoe minder energie u gebruikt.

De volgorde hieronder is de logische route: eerst de schil, dan de lucht, dan de warmtebron, dan de zomer en tot slot de regeling. Milieu Centraal benadrukt wel dat die volgorde niet vastligt. Het beste moment voor een stap is vaak het moment dat u toch al iets aan het huis doet.

Vooraf: check uw huis

Begin met kijken wat er al is. Het energielabel van uw woning vindt u op mijnoverheid.nl. Het geeft een indruk, maar niet altijd een actueel beeld: is er na de labelmeting geïsoleerd, dan klopt het niet meer. Huizen vanaf 2000 zijn volgens Milieu Centraal meestal al goed geïsoleerd. Bij oudere huizen loont het om per onderdeel na te gaan wat er is gedaan: dak, spouwmuur, vloer en glas.

Stap 1: isoleer de schil

Een goed geïsoleerde hoekwoning gebruikt volgens Milieu Centraal gemiddeld 800 m³ gas per jaar, een slecht geïsoleerde ongeveer 1.900 m³. Van geen naar goede isolatie scheelt in zo'n woning ongeveer € 1.600 per jaar. Spouwmuurisolatie levert het meeste op voor wat het kost, daarna volgen het dak, het glas en de vloer. Kieren dichten is de goedkoopste maatregel, maar maak het huis niet potdicht.

Lees per maatregel wat isoleren kost en oplevert. Kan het glas niet worden vervangen, bijvoorbeeld bij een monument of huurhuis, lees dan wanneer isolerende raamfolie werkt en wanneer niet.

Stap 2: ventileer, dag en nacht

Een beter afgesloten huis voert vocht en CO2 niet meer vanzelf af. Volgens Milieu Centraal heeft in bijna een op de vijf woningen iemand last van vocht of schimmel. Ventilatie moet daarom dag en nacht doorgaan, het hele jaar. Zelfregelende roosters zijn het minimum. Een systeem met warmteterugwinning ververst de lucht en houdt de warmte binnen: centraal met luchtkanalen, of decentraal met een unit per kamer door de buitenmuur. Zo werkt ventileren met warmteterugwinning.

Stap 3: kies een warmtebron zonder gas

Nu weet u hoeveel warmte het huis nog vraagt. Doe de verwarmingstest: blijft het huis op een koude dag warm met cv-water van 50 °C, dan is het klaar voor een warmtepomp. Een hybride warmtepomp naast de cv-ketel past volgens Milieu Centraal bijna altijd en bespaart 60 tot 70% gas. Helemaal van het gas af gaat met een volledig elektrische warmtepomp, een warmtenet of elektrische verwarming. Welke route past, hangt af van uw huis en van de plannen van uw gemeente. Lees de routes naast elkaar, ook zonder warmtepomp.

Stap 4: houd de zomerwarmte buiten

Isolatie houdt warmte binnen, ook in de zomer. Begin buiten: zonwering voor het glas houdt de zonnewarmte tegen voordat die binnen is. Zonwerende of isolerende folie op het glas helpt ook. Is dat niet genoeg, dan koelt een airco. Wilt u geen buitenunit aan de gevel, dan bestaat er een airco met alle techniek binnen en alleen twee roosters in de muur. Zo werkt koelen zonder buitenunit.

Stap 5: regel per kamer en gebruik uw eigen stroom

De laatste stap kost het minst. Zet de thermostaat een graad lager: in een hoekwoning scheelt dat volgens Milieu Centraal ongeveer 120 m³ gas per jaar. Verwarm alleen de kamers die u gebruikt, op het moment dat u er bent. Lees hoe u slim stookt per kamer.

Heeft u een geschikt dak, dan horen zonnepanelen bij de laatste stappen. Acht panelen kosten volgens Milieu Centraal ongeveer € 3.200 en leveren ongeveer 3.000 kWh per jaar. De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Daarna levert vooral de stroom op die u zelf gebruikt, dus zet de wasmachine, de vaatwasser of de verwarming aan als de zon schijnt.

Het goede moment

U hoeft niet alles in een keer te doen. Koppel een stap aan iets dat toch al gebeurt:

  • Moet het dak opnieuw gedekt worden? Isoleer het meteen.
  • Zijn de kozijnen aan vervanging toe? Kies meteen HR++ of triple glas.
  • Is de cv-ketel 12 tot 15 jaar oud? Bekijk dan of een hybride of volledig elektrische warmtepomp past, voordat de ketel kapotgaat.
  • Komt er een nieuwe keuken? Kies meteen voor inductie.

Subsidie en lenen

Voor isolatie, isolatieglas, ventilatie en warmtepompen bestaat de ISDE-subsidie van de RVO. Laat u binnen 24 maanden twee isolatiemaatregelen doen, dan verdubbelt het bedrag. Wat u niet uit subsidie haalt, kunt u lenen bij het Warmtefonds. Alle bedragen en voorwaarden voor 2026.

Eerlijk is eerlijk. Deze site is van Jawotherm Nederland. Jawotherm levert producten voor een deel van de stappen: ventilatie per kamer, elektrische radiatoren, een airco zonder buitenunit, raamfolie en een regeling per kamer. Isolatie van dak, muur en vloer, warmtepompen en zonnepanelen levert Jawotherm niet. De uitleg op deze pagina volgt Milieu Centraal; de bronnen staan hieronder.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Vragen over dit onderwerp

Waar begin ik met het verduurzamen van mijn huis?

Bij het verlies: isolatie en kieren. Alles wat u daar wint, hoeft u daarna niet meer te verwarmen of te koelen. Kies de verwarming pas daarna, zodat die niet groter wordt dan nodig. Weet u niet hoe goed uw huis is geïsoleerd, kijk dan eerst naar het energielabel op mijnoverheid.nl, al geeft dat niet altijd een actueel beeld.

Moet ik alles in een keer doen?

Nee. Milieu Centraal raadt aan om te verbeteren als u toch al iets aan het huis doet: isoleer het dak als het dak toch open moet, vervang het glas als de kozijnen aan de beurt zijn. Voor de ISDE-subsidie is het wel handig om twee isolatiemaatregelen binnen 24 maanden te doen, want dan verdubbelt het bedrag.

Kan ik verduurzamen zonder grote verbouwing?

Een deel wel. Kieren dichten, spouwmuurisolatie, een hybride warmtepomp, ventilatie per kamer en een thermostaat per kamer vragen geen verbouwing. Dakisolatie aan de binnenkant, nieuw glas en een volledig elektrische warmtepomp met nieuwe radiatoren zijn grotere klussen.

Wat levert verduurzamen op?

Dat hangt af van uw huis. Milieu Centraal rekent voor een hoekwoning: van geen naar goede isolatie scheelt ongeveer € 1.600 per jaar, van matige naar goede isolatie ongeveer € 350. Een goed geïsoleerde hoekwoning gebruikt ongeveer 800 m³ gas per jaar, een slecht geïsoleerde ongeveer 1.900 m³.