Verwarmen

Van het gas af zonder warmtepomp: kan dat?

Door Jawotherm NederlandBijgewerkt op 9 minuten lezen

Moderne woonkamer met een witte Jawotherm radiator aan de wand

Het korte antwoord

Ja, maar meestal niet goedkoper in gebruik. Zonder warmtepomp blijven twee routes over: een warmtenet, als uw wijk er een krijgt, en elektrische verwarming. Een warmtepomp maakt van 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte, elektrische verwarming 1 kWh. Elektrisch verwarmen is wel de route als een warmtepomp niet past: geen plek voor een buitenunit, een huis dat niet verder te isoleren is, of alleen een deel van het huis.

  • Een warmtepomp maakt van 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte (Milieu Centraal)
  • Een hybride warmtepomp past bijna altijd en bespaart 60 tot 70% gas
  • Warmtenet: alleen als uw wijk er een krijgt, subsidie € 3.775 per aansluiting in 2026
  • Pellet- en houtkachels zijn niet geschikt als hoofdverwarming

Eerst: waarom een warmtepomp vaak wint

Wie van het gas af wil, komt bijna altijd uit bij een warmtepomp. Dat heeft een reden. Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het water, en maakt volgens Milieu Centraal van 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte. Elke vorm van elektrische verwarming maakt van 1 kWh stroom 1 kWh warmte. In gebruik is een warmtepomp dus bijna altijd goedkoper.

Daar staat tegenover dat een warmtepomp eisen stelt. Een volledig elektrische warmtepomp levert water van maximaal 55 °C en vraagt daarom een redelijk tot goed geïsoleerd huis en radiatoren die groot genoeg zijn. Er komt een buitenunit, die bij de erfgrens overdag niet meer dan 45 dB en 's nachts niet meer dan 40 dB mag maken. Een lucht-waterwarmtepomp kost volgens Milieu Centraal ongeveer € 12.000, met ongeveer € 3.025 subsidie.

De tussenstap is de hybride warmtepomp: een kleine warmtepomp naast de cv-ketel. Die past volgens Milieu Centraal bijna altijd, ook bij matige isolatie, kost ongeveer € 6.200 (subsidie ongeveer € 2.125) en bespaart 60 tot 70% gas. Helemaal van het gas af bent u dan nog niet.

Is uw huis klaar voor een warmtepomp?

Dat test u zelf, met de verwarmingstest van Milieu Centraal. Zet op een koude dag het verwarmingswater van de cv-ketel op 50 °C. Blijft het huis warm genoeg, dan is het klaar voor een warmtepomp. Lukt dat niet, dan is eerst isoleren of grotere radiatoren de volgende stap. Verlaag niet de temperatuur van het warme kraanwater: dat moet minstens 60 °C halen vanwege legionella.

Huizen vanaf 1992 zijn volgens Milieu Centraal meestal geschikt. Een ouder huis is geschikt als het overal goed is nageïsoleerd. Lees welke isolatie het meeste oplevert.

Warmtenet

Bij een warmtenet komt de warmte via leidingen uit de buurt, bijvoorbeeld van een fabriek of een grote warmtepomp. Het voordeel: geen installatie in huis behalve een afleverset, en gemiddeld 40% minder CO2 voor verwarming en warm water. In 2026 is er € 3.775 subsidie voor een individuele aansluiting.

De nadelen: u kunt niet van leverancier wisselen, en niet elke wijk krijgt een warmtenet. Of het bij u kan, hangt af van de plannen van uw gemeente. Bij een net met lage temperatuur moeten uw radiatoren groot genoeg zijn, net als bij een warmtepomp.

Elektrische verwarming

Elektrische verwarming kan altijd: radiatoren, infraroodpanelen of elektrische vloerverwarming. Er is geen buitenunit, geen leiding en geen ketel nodig. Het nadeel is het verbruik. Milieu Centraal noemt een gewone elektrische kachel een echte stroomvreter en waarschuwt dat infraroodpanelen als hoofdverwarming eigenlijk alleen passen in een zeer goed geïsoleerd huis.

Rekenvoorbeeld Milieu Centraal: helemaal van het gas af
RouteAanschafStroom per jaarKosten per jaar
Infraroodpanelen + warmtepompboiler€ 11.0005.650 kWhongeveer € 1.200
Volledig elektrische warmtepomp + nieuwe radiatoren€ 15.5002.700 kWhongeveer € 570

Elektrisch verwarmen is goedkoper in aanschaf, de warmtepomp goedkoper in gebruik. Hoe langer u in het huis blijft wonen, hoe zwaarder het verbruik telt.

Elektrisch met opslag in steen

Een derde soort elektrische verwarming heeft een blok speksteen of chamotte in de radiator. Dat blok laadt zich op met warmte. Zodra het verzadigd is, gaat het element uit en warmt de steen de kamer nog uren na. Daardoor staat het element korter aan en blijft de kamer gelijkmatiger warm. Per kilowattuur maken ze net zoveel warmte als elke andere elektrische verwarming: het verschil zit in hoe lang het element aan staat, niet in het rendement.

Opengewerkte Jawotherm radiator met de Koalit kern van speksteen zichtbaar
Binnenkant van een Jawotherm radiator, met het blok speksteen en chamotte.

Jawotherm Nederland, de uitgever van deze site, levert zulke radiatoren. In januari 2025 heeft Jawotherm het zelf gemeten in een huis van 105 m² uit 1996. Een etmaal stoken met de radiatoren vroeg 48 kWh stroom, samen € 13,44. Met de Nefit HR cv-ketel vroeg een etmaal 13 m³ gas, samen € 19,24. Dat is een vergelijking met gas in een woning, geen vergelijking met een warmtepomp, en de uitkomst hangt af van de energieprijzen. De hele test staat op jawotherm.nl.

Het belangrijkste bij elke elektrische verwarming is het juiste vermogen. Is de radiator te klein voor de kamer, dan brandt hij de hele dag en haalt hij op koude dagen de temperatuur toch niet. Reken het vermogen per kamer uit in de gids op jawotherm.nl.

Pellet- en houtkachel

Een pelletkachel benut ongeveer 80 tot 85% van de energie uit het hout, een gewone houtkachel veel minder. Milieu Centraal vindt geen van beide geschikt als hoofdverwarming, vanwege fijnstof en overlast voor de buren. Volgens de Stookwijzer is het meer dan de helft van de tijd code oranje of rood. Een houtkachel is hooguit sfeerverwarming.

Koken en warm water

Helemaal van het gas af betekent ook koken en warm water zonder gas. Koken gaat met inductie. Een kookplaat kost gemiddeld € 600, met de aanpassingen in de meterkast en nieuwe pannen komt Milieu Centraal op ongeveer € 1.600. Zegt u de gasaansluiting op, dan scheelt dat ongeveer € 270 per jaar aan netbeheerkosten.

Voor warm water raadt Milieu Centraal een elektrische boiler van meer dan 20 liter af: die gebruikt bijna 1.700 kWh per jaar. Een warmtepompboiler is vooral interessant als u verwarmt met een airco of een biomassaketel. Met een volledig elektrische warmtepomp of een warmtenet heeft u er geen nodig.

Welke route past bij u?

  • Blijft uw huis warm op 50 °C? Kies een warmtepomp: hybride als tussenstap, volledig elektrisch als het huis goed is geïsoleerd.
  • Komt er een warmtenet in uw wijk? Wacht dan met grote investeringen in uw verwarming en vraag uw gemeente naar de planning.
  • Past een warmtepomp niet? Bijvoorbeeld omdat er geen plek is voor een buitenunit, het huis niet verder te isoleren is of u maar een deel van het huis verwarmt: dan is elektrische verwarming de route. Kies dan een systeem dat warmte vasthoudt en per kamer te regelen is, en isoleer zoveel als kan.
  • Twijfelt u? Begin met isoleren. Dat is bij elke warmtebron goed besteed geld.

Ook bij elektrische verwarming moet u op de meterkast letten: veel vermogen op een groep kan te veel zijn. Laat uw elektricien vooraf controleren of het past.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Vragen over dit onderwerp

Kan ik gasloos verwarmen zonder warmtepomp?

Ja, met een warmtenet of met elektrische verwarming. Een warmtenet kunt u niet zelf kiezen: dat hangt af van de plannen van uw gemeente. Elektrische verwarming kan altijd, maar gebruikt meer stroom dan een warmtepomp. Volgens Milieu Centraal gebruikt een warmtepomp ongeveer een kwart van de stroom van elektrisch verwarmen.

Is elektrisch verwarmen duur?

In gebruik meestal wel duurder dan een warmtepomp. Milieu Centraal rekent voor infraroodpanelen met een warmtepompboiler op ongeveer 5.650 kWh en € 1.200 per jaar, tegenover ongeveer 2.700 kWh en € 570 voor een volledig elektrische warmtepomp. Vergeleken met gas kan het anders uitvallen: in een praktijktest van Jawotherm in een woning uit 1996 was een etmaal verwarmen met speksteenradiatoren 30% goedkoper dan met een HR cv-ketel.

Verbruikt een speksteenradiator minder dan een infraroodpaneel?

Per kWh niet: elke elektrische verwarming maakt van 1 kWh stroom 1 kWh warmte. Het verschil zit in het gebruik. Schakelt een infraroodpaneel uit, dan is de warmte direct weg. Speksteen houdt warmte vast en staat die nog een tijd af, waardoor het verwarmingselement minder lang hoeft te branden en de temperatuur in de kamer minder schommelt.

Moet mijn meterkast worden aangepast?

Dat kan nodig zijn, bij elektrische verwarming en bij een volledig elektrische warmtepomp. Het hangt af van het beschikbare vermogen, het aantal groepen en wat er per groep aan hangt. Milieu Centraal noemt voor een warmtepomp of inductie vaak een aansluiting van 3x25 ampère. Laat uw elektricien het vooraf controleren.

Wat doe ik met koken en warm water?

Koken gaat elektrisch met inductie; helemaal van het gas af scheelt volgens Milieu Centraal ongeveer € 270 per jaar aan vaste netbeheerkosten. Voor warm water raadt Milieu Centraal een elektrische boiler van meer dan 20 liter af, omdat die bijna 1.700 kWh per jaar gebruikt. Een warmtepompboiler is vooral interessant als u verwarmt met een airco of een biomassaketel.